Balkonda Yaban Hayatı Dostu Bir Köşe Oluşturmak

Şehir hayatı bize doğadan uzak olduğumuzu düşündürür; ama bir balkon, doğru dokunuşlarla arıların, kelebeklerin ve kuşların uğrak yeri hâline gelebilir. Betonla çevrili mahallelerde bu küçük yeşil duraklar, canlılar için dinlenme, beslenme ve su bulma noktaları sunar. Üstelik bunun için büyük bir bahçeye ya da yüksek bütçeye ihtiyacınız yok.

Neden küçük alanlar bile önemli?

Kentleşme, yaban hayatının doğal yaşam alanlarını bölüyor. Ormanlık ve çayırlık alanlar azaldıkça polen taşıyan böcekler ve kuşlar için besin ve su kaynakları da azalıyor. Balkonlar, çatılar ve küçük bahçeler bir araya geldiğinde böcekler ve kuşlar için bir tür yeşil koridor oluşturabilir. Tek bir saksı belki büyük fark yaratmaz, fakat yan yana pek çok saksı yaratır.

Bitki seçimi

Bölgenizin iklimine uyan, mümkünse yöresel ve mevsimler boyunca çiçek açan bitkileri seçin. Bu bitkiler az bakım ister ve yerel böceklere daha uygun besin sunar.

• Lavanta, kekik, biberiye, adaçayı ve nane gibi aromatik bitkiler hem mutfakta hem de arılar için işe yarar.
• Tek sıralı yapraklı, merkezi görünen çiçekler (papatya, kadife çiçeği gibi) polene erişimi kolaylaştırır; aşırı katmanlı süs çiçeklerinde polen çoğu zaman ulaşılmazdır.
• Farklı zamanlarda çiçek açan türleri karıştırarak ilkbahardan sonbahara kesintisiz bir besin akışı sağlayın.

Su kaynağı ekleyin

Sıcak aylarda böcekler ve kuşlar için su bulmak zorlaşır. Sığ bir kaba su koyup içine birkaç taş yerleştirin; böylece arılar ve kelebekler suya inip boğulmadan içebilir. Kabı her gün temizleyip suyu yenileyin, aksi hâlde sivrisinek üremesine yol açabilir. Kuşlar için biraz daha geniş ve sığ bir kap uygundur; mümkünse kedilerin ulaşamayacağı, güvenli bir yere koyun.

Barınak ve yuva imkânı

Balkonda küçük bir kuru dal ve kütük yığını ya da delikli bir böcek oteli yalnız arılara değil, uğur böceği gibi faydalı böceklere de sığınak sunabilir. Böcek otelini yağmurdan korunaklı, güneşe bakan ve rüzgâr almayan bir noktaya asın. Kuş yuvaları için ise bölgenizdeki kuş türlerine uygun yuva kutusu ölçüleri hakkında yerel doğa derneklerinden bilgi alabilirsiniz.

Kimyasaldan uzak durun

Böcek ilaçları ve bazı bitki koruma ürünleri hedef olmayan canlılara da zarar verir. Yaprak biti gibi sorunlar için önce suyla yıkamak, elle temizlemek ya da sabunlu su gibi hafif yöntemleri deneyin. Doğal dengeyi korursanız faydalı böcekler zararlıları kendileri kontrol eder.

Kuşları beslemek için dikkat edilecekler

Kış aylarında yemlik koymak kuşlara yardımcı olabilir; ancak yemin tuzsuz ve uygun tohumlardan oluşmasına, yemliğin temiz tutulmasına dikkat edin. Ekmek ve tuzlu, yağlı yiyecekler kuşlar için uygun değildir. Başladığınız beslemeyi kesintisiz sürdürmek de önemlidir; en zor dönemde yemlik boş kalmamalı.

Işık ve camlar

Kuşların cama çarpması yaygın bir sorundur. Cama yerleştireceğiniz renkli çıkartmalar ya da yatay çizgili filmler yansımayı kırar ve çarpmaları azaltır. Gece ışıklarını gereksiz yere açık bırakmamak da göçmen kuşların yön duygusu açısından faydalıdır.

Mutfak atıklarıyla birleştirin

Balkon bahçesinin toprağını zenginleştirmek istiyorsanız evde kompost yapımı rehberimizden yararlanabilirsiniz. Ev yapımı kompost, saksılardaki bitkilerin daha sağlıklı büyümesine yardım eder.

Sık sorulan sorular

Arılar balkonda rahatsız eder mi? Bal arıları ve yaban arıları genellikle sakin canlılardır; tehdit hissetmedikçe saldırmazlar. Alerjiniz varsa ya da çocuklarla yaşıyorsanız oturma alanından biraz uzak bir köşe seçmek yeterli olur.

Hiç güneş almayan balkonda ne yapabilirim? Gölgeye uygun bitkiler ve bir su kabı yine de işe yarar. Güneş seven bitkilerde ise ısrar etmeyin.

Kedim varsa bu yine de yapılabilir mi? Evet; su ve yemlikleri kedinin ulaşamayacağı yerlere yerleştirmek ve kuşların gelişini uzaktan gözlemek en güvenli çözümdür.